Cultuurhistorie heeft mij om de een of andere reden altijd geboeid. Zo heb ik me als woordvoerder verkeer & waterstaat altijd ingezet voor de historische zeilvaart. Vandaag heb ik kennisgemaakt met de IJsselhoeven; karakteristieke T-vormige boerderijen die het prachtige IJssellandschap sieren. Helaas liggen verval en verloedering op de loer.
Wethouder Cor van den Berg van de gemeente Olst-Wijhe adviseerde mij enkele weken geleden om eens contact te zoeken met de Stichting IJsselhoeven, die zich sterk maakt voor het behoud van deze boerderijen (zie
www.ijsselhoeven.nl). De stichting wil het verval van de boerderijen in de gemeenten langs de IJssel tegengaan. Een afspraak was vervolgens snel gepland. Vervolgens ben ik door enthousiaste bestuursleden (Jetze en Willemien Hartmans) en de projectleider (Gerard Hendrix) door het gebied gereden om kennis te maken met de typische boerderijen.
Slechts enkele boerderijen in het gebied zijn aangewezen aan rijksmonument. Voor een veel groter aantal geldt dat de kosten van beheer en onderhoud moeilijk op te brengen zijn, zeker als het pand zijn oorspronkelijke agrarische bestemming verliest. Het behoud van de boerderijen is dan afhankelijk van de interesse van particulieren en hun bereidheid om in de panden te investeren. De stichting pleit er voor dat de overheid de het cultuurhistorische belang van de IJsselhoeven erkent, en daar ook enig beleid op voert. Zo gaat het verdwijnen van de rieten dakbedekking bij veel boerderijen hen zeer ter harte. Eén van de initiatieven van de stichting is het opkopen en opknappen van IJsselhoeven, analoog aan de werkwijze die op het gebied van stadsherstel wordt gehanteerd. De kunst is daarbij om een nieuwe economische drager te vinden, die tevens een bijdrage levert aan de leefbaarheid en vitaliteit van het platteland. Behoud door vernieuwing dus.
Bij cultuurhistorisch beleid spelen zowel gemeenten, de provincie als de rijksoverheid een rol. Gemeenten kunnen met hun lokale monumentenbeleid inspelen op de aanwezigheid en het behoud van karakteristieke panden. De ene gemeente gaat hier actiever mee om dan de andere, zo viel te beluisteren. Daarnaast voeren de provincies Overijssel en Gelderland programma's uit op het gebied van landschap en cultuur. Ook hier kan het initiatief tot behoud van de IJsselhoeven op meeliften. De provincie Fryslân heeft onlangs een subsidieregeling in het leven geroepen voor het herstel en onderhoud van rieten daken bij boerderijen die géén rijksmonument zijn. Op deze manier blijkt ook de investeringsbereidheid van particulieren te worden vergroot. Wellicht is zo'n regeling ook voor Overijssel en Gelderland een optie. Bijkomend voordeel is dat er voor het ambacht van rietsnijder in de kop van Overijssel weer wat meer perspectief ontstaat. Ten slotte kan ook de rijksoverheid een rol spelen. Minister Gerda Verburg heeft onlangs het thema 'Boerderij en landschap' weer nieuw leven ingeblazen. Het zou goed zijn als er in dit kader ook aandacht komt voor karakteristieke boerderijen in het rivierenlandschap.
Stuur door
Dit is niet OK