(Weblog Trouw.nl/politiek, 22 oktober)
De Franse president Nicolas Sarkozy lijkt zich als tijdelijk voorzitter van de Europese Unie als een vis in het water te voelen. Hij heeft een ambitieuze Europese agenda, bemiddelde actief in het conflict in Georgië en bracht meer eenheid in de aanpak van de financiële crisis door de Europese lidstaten.
Deze week baarde Sarkozy opzien door te pleiten voor bescherming van Europese bedrijven tegen overnames door grote staatsfondsen uit bijvoorbeeld China of het Midden-Oosten. Ook wil de Franse president de Europese auto-industrie steunen, nu de drie grootste Amerikaanse autofabrikanten van de Amerikaanse regering 25 miljard dollar mogen lenen tegen gunstige voorwaarden. De reacties waren over het algemeen negatief. “Dit riekt naar Frans protectionisme”, las ik vanmorgen in een ochtendblad.
In Frankrijk bestaat een lange traditie rond ‘le patriotisme économique’. Tijdens mijn werkbezoek aan Parijs vorige week heb ik met verschillende parlementariërs over dit thema gesproken. De overtuiging dat de vrije concurrentie niet op alle gebieden de beste oplossing is, is in het land diepgeworteld. Als het gaat om zaken als defensie, energie, gezondheid en luchtvaart vinden de Fransen al snel dat er ‘strategische belangen’ in het spel zij die bescherming door de nationale overheid verdienen. Ook zijn ze niet vies van bescherming van de eigen industrie en werkgelegenheid tegen “oneerlijke concurrentie” uit het buitenland.
Het dubbele van deze politiek is dat Frankrijk haar eigen staatsbedrijven wel toestaat om buitenlandse markten te veroveren, terwijl het buitenlandse bedrijven praktisch onmogelijk wordt gemaakt om toe te treden tot de Franse markt. Maar helemaal onzinnig vind ik de redenering van de Fransen toch niet. Er kunnen voor de overheid goede redenen zijn om bedrijven – of zelfs een hele sector – tijdelijk te steunen. De majeure ingreep in de financiële sector illustreert dit. Maar het is bijvoorbeeld ook goed geweest dat we in Nederland de afgelopen jaren onze weer opgebloeide scheepsbouw met een subsidieregeling door een moeilijke tijd heen hebben geholpen. Het helpt zeker niet altijd om het braafste jongetje van de Europese of mondiale klas te willen zijn.
Zeker, bedrijven moeten financieel gezond zijn en zonder overheidssteun kunnen overleven. Maar een beetje patriottisme op z’n tijd kan geen kwaad.
Stuur door
Dit is niet OK